Vefgreining – Stjórnarráð Íslands

Gerð var vefgreining á vef Stjórnarráðs Íslands og viðtal tekið við Björn Sigurðsson, vefstjóra Stjórnarráðsins. Til samanburðar var stjórnarráðsvefur Bretlands skoðaður. 

A) Viðtal við vefstjóra

Tekið var stutt viðtal við Björn Sigurðsson, vefstjóra Stjórnarráðs Íslands, og hann spurður eftirfarindi spurninga. 

1. Hvert er helsta markmið með vef Stjórnarráðsins?
2. Hefur vefurinn vefstefnu og reglur um ritstjórn og skrif?
3. Hverjir eru markhópar vefsins?
4. Hve margir koma að vefnum innan Stjórnarráðsins?
5. Eru einhver plön til næstu 2-3 ára um þróun á vefnum?

1. Markmið með vef Stjórnarráðsins

Markmiðið með vefnum er að fólk geti á einum stað nálgast upplýsingar, þjónustu og gögn frá Stjórnarráðinu með auðveldum hætti.

Notendur vefs Stjórnaráðsins eru fjölbreyttur hópur. Við skrif og framsetningu efnis er leitast við að taka tillit til ólíkra þarfa. Í flestum tilvikum er efni sett fram með almenna notendur í huga, texti hafður stuttur og skýr svo hann gagnist sem flestum. Ef um mjög sértækt efni eða langan texta er að ræða er í upphafi birt stutt samantekt sem skýrir innihaldið. Grunnupplýsingar og efni sem er mest sótt er í efstu lögum vefsins en ítarlegra efni þar undir.

Tekið úr vefstefnu Stjórnarráðsins – leturbreytingar mínar.

2. Vefstefna, reglur um skrif og verklagsreglur

Vefstefna

Vefstefnu Stjórnarráðsins má finna undir síðunni: Um vefinn.

Í vefstefnu segir meðal annars:

• Vefur Stjórnarráðs Íslands, stjornarradid.is (e. government.is), er sameiginlegur ytri vefur ráðuneytanna. Markmiðið með vefnum er að fólk geti á einum stað nálgast upplýsingar, þjónustu og gögn frá Stjórnarráðinu með auðveldum hætti.
• Efni vefsins er faglega unnið. Veittar eru áreiðanlegar upplýsingar um málefni ráðuneyta og ríkisstjórnar og leitast við að setja þær fram á einföldu og skýru máli. Nýtt efni er birt þegar það á við og eldra efni uppfært eftir þörfum.
• Vefurinn styður við opna og gagnsæja stjórnsýslu.

Leiðbeiningar um góðan texta og einfalt mál á stjornarradid.is

Á vef Stjórnarráðsins er að finna ágætar leiðbeiningar um hvernig eigi að rita góðan og einfaldan texta á vefnum.

Dæmi um leiðbeiningar um textaskrif:

Leggðu áherslu á einfalt mál þannig að lesandinn:

• Finni fljótt þær upplýsingar sem hann leitar að.
• Skilji upplýsingarnar.
• Hafi gagn af upplýsingunum.

Margir renna hratt yfir vefsíður áður en þeir ákveða hvort þeir lesa efni þeirra.

Hafðu í huga:

• Að auðvelt sé að átta sig á síðunni og skilja innihald hennar.
• Að efni sé brotið upp til að það sé sem aðgengilegast, t.d. með millifyrirsögnum og/eða áherslupunktum. 
• Að skrifa fyrir vefinn með almenna notendur og þarfir þeirra í huga.

Skipulag og verklagsreglur fyrir stjórnarráðsvef

Einnig eru til skýrar verklagsreglur um ritstjórn og umsjón með vef Stjórnarráðsins. 

Í verklagsreglum er meðal annars fjallað um hlutverk og starf vefstjórnar:

Hlutverk vefstjórnar er m.a. að:

1. Skilgreina almenn sameiginleg markmið ráðuneytanna er varða stjórnarráðsvefinn.
2. Fylgjast með nýjungum og leita leiða til að bæta vefþjónustuna, t.d. með vefmælingum eða könnunum meðal notenda.
3. Móta og innleiða staðlað/samræmt útlit stjórnarráðsvefs.
4. Tryggja að kröfum um öryggi, aðgengi og gæði (sbr. vefhandbók) sé fullnægt.
5. Fjalla um ágreiningsmál um hvaðeina sem upp kann að koma varðandi stjórnarráðsvefinn.

Um starf vefstjórnar gildir eftirfarandi:

1. Vefstjórn fundar eftir þörfum. Vefstjóri boðar til funda með útsendri dagskrá, stýrir fundum og ábyrgist að fundargerðir séu skrifaðar. Mál eru tekin upp að beiðni vefstjóra eða þeirra sem sæti eiga í vefstjórn.
2. Vefstjóri fylgir eftir ákvörðunum vefstjórnar og upplýsir vefstjórn um stöðu mála á vefstjórnarfundum.
3. Dagleg vinna við vefi einstakra ráðuneyta er á ábyrgð ráðuneytanna sjálfra. Vefstjóri stjórnarráðsvefs er ráðuneytum til aðstoðar og ráðgjafar. Reiknað er með að vinna og ráðgjöf vegna viðameiri verkefna eða sértækra sé keypt eftir þörfum.
4. Forsætisráðuneytið getur ákveðið að sérstakir ráðgjafar starfi með vefstjórn og sitji fundi hennar.

3. Markhópar

Markhóparnir voru m.a. skilgreindir undirbúningi fyrir breytingu á vefmálum ráðuneytanna árið 2016

Hér má sjá yfirlit yfir helstu markhópa:

4. Hve margir koma að vefnum innan stjórnarráðsins?

Það er breytilegt. Tveir starfa í vefteymi Stjórnarráðsins og upplýsingafulltrúar ráðuneytanna eru tíu.

Að auki setur fullt að öðru fólki hjá ráðuneytum, sendiskrifstofum og úrskurðanefndum efni inn á vefinn. Notendur kerfisins eru ríflega 200. Af þeim eru hátt í 10 starfsfólk Advania, sem sér um vefumsjónarkerfið Lísu, sem forritar o.fl.

5. Plön til næstu 2-3 ára um þróun á vefnum

• Vefur Stjórnarráðs Íslands á að vera til fyrirmyndar hvað varðar innihald, nytsemi, aðgengi, þjónustu og öryggi.
• Því er markmiðið að vefurinn taki mið af tækniþróun og þeim möguleikum sem hún býður upp á.
• Einnig skal stöðlum og almennum viðmiðum í vefmálum fylgt.
• Að auki eru ýmsar hugmyndir á lofti um mögulegar breytingar en ekkert verið ákveðið ennþá.

B) Vefgreining – punktar

1. Hvaða áhrif hafði vefurinn á þig (first impression)?

Mín fyrstu viðbrögð voru að þetta væri stílhreinn stofnanavefur. Hvítt og blátt þema virkaði vel á mig og mér fannst þægilegt að vafra um vefinn og lesa þann texta sem ég skoðaði.

2. Hvað var það fyrsta sem þú tókst eftir?

Skjaldarmerkið efst til vinstri, titill síðurnar og stór mynd af Stjórnarráði Íslands. Það var strax augljóst af myndmáli og uppsetningu að um var að ræða vef Stjórnarráðsins. 

3. Hvaða áherslur eru á forsíðunni?

Efst á síðunni, fyrir neðan titil og valmynd eru fréttir og tilkynningar settar upp í „grid“ með misstórum færslum, eins og algengt er á fréttasíðum. Langt stærsta færslan (12. nóvember 2020) fjallar um Efnahagslegar aðgerðir til að mæta Covid-19. Aðrar mikilvægar færslur eru þar í kring. 

Fyrir neðan eru fréttir og tilkynningar frá ólíkum ráðuneytum og síðan upplýsingar um ráðherra sem nú sitja í ríkisstjórn. 

4. Hversu auðvelt er að átta sig á megin markmiðum vefsins skv. viðtali við vefstjóra og endurspeglar forsíðan hlutverk og markmið vefsins?

Ekki verður annað séð en að vefurinn þjóni ágætlega neðangreindu markmiði. 

„Markmiðið með vefnum er að fólk geti á einum stað nálgast upplýsingar, þjónustu og gögn frá Stjórnarráðinu með auðveldum hætti.”

Björn Sigurðsson, vefstjóri Stjórnarráðsins.

• Nýjustu upplýsingar eru að finna á forsíðu. 
• Í valmynd efst uppi er hægt að fara á sérsíður um: Verkefni, Efst á baugi, Gögn, Ráðuneyti og Ríkisstjórn.

5. Greinið skipulag vefsins. Þjónar hann þörfum notenda að ykkar mati?

Vefurinn er vel skipulagður og auðvelt að finna efni með því að fletta í gegnum vefinn af forsíðu eða með því að nota leitarvél.

Undir ofangreindum sérsíðum eru undirflokkar sem eru auðskiljanlegir. 

Einnig er hægt að nota leitarvél sem finna má efst til hægri á forsíðu og reyndar öllum undirsíðum einnig. Ef maður slær t.d. inn leitarorðið „Covid“, sem er líklega mjög vinsælt núna, fær maður allar færslur sem tengjast Covid og sést skýrt á leitarniðurstöðum frá hvaða ráðuneyti hver færsla er. 

Hægt er svo að sía leitarniðurstöður út frá ýmsum breytum. T.d. eftir ráðuneytum, verkefnum, tegund og ári. 

Vefurinn þjónar því vel þörfum notenda að mínu mati. 

6. Eru flokkar lýsandi og endurspegla hlutverk vefsins?

Já flokkarnir: Verkefni, Efst á baugi, Gögn, Ráðuneyti og Ríkisstjórn eru mjög lýsandi og skýrir og í samræmi við hlutverk vefsins. 

7. Hvernig kemur vefurinn út í snjallsíma og spjaldtölvu? Takið dæmi / skjáskot.

Vefurinn er greinilega hannaður fyrir öll helstu tæki. Hann er aðgengilegur og lítur vel út bæði í síma og spjaldtölvu. Eins og venjan er á flestum vefjum í dag breytist efnisyfirlitið í svokallað hamburger menu á minni skjám og auðvelt að finna réttar leiðir á vefnum óháð tækjum. 

Ég tók eftir einu sem má laga. Titilll síðurnar sést ekki allur í landscape mode á iPad. Ég er búinn að benda vefstjóra á þetta. 

C) Sex lykilatriði í vefhönnun skv. Steve Krug

Í bókinni Don‘t  Make Me Think eftir Steve Krug er talað um að hönnun vefs eigi að vera miðuð við skönnun, ekki lestur. Sex mikilvæg atriði eru nefnd í bókinni. Uppfyllir forsíða Stjórnarráðsvefsins þessar kröfur?

1. Er skýr virðingarröð á forsíðu?

Virðingarröð er skýr á forsíðunni. Efst uppi fyrir neðan lógó og valmynd er áberandi svæði tileinkað mikilvægustu tilkynningum, aðgerðum og upplýsingum frá ríkisstjórninni. 

Fyrir neðan má svo lesa nýjustu fréttir frá öllum ráðuneytum og neðst má finna upplýsingar um hverjir sitja í ríkisstjórn. 

2. Er skýr notkun á hefðum?

Farið er eftir hefðum þegar kemur að uppsetningu forsíðu.

• Lógó og heiti vefsins er efst í vinstra horni og með því að smella á lógóið hvar sem er á vefnum kemstu á forsíðu. 
• Lengst til hægri er að finna leitarvél, skipta um tungumál (fara á enska vefinn) og velja aðgengi fyrir sjónskerta. 
• Neðst á síðunni má svo finna tengingar á samfélagsmiðla, heimilisföng, símanúmer, veftré og aðrar grunnupplýsingar um stofnunina og vefinn sjálfan. 
• Ekkert er á óvæntum eða óvenjulegum stað á síðunni. 

3. Eru skýrt afmarkaðir þættir á síðunni?

Síðan er skýrt afmörkuð. 

• Haus 
  • Nafn og lógo.
  • Leitarvél.
  • Tungumál.
  • Aðgengi fyrir sjónskerta.
• Meginmál 
  • Mikilvægar tilkynningar, skýrslur og fréttir.
  • Nýjustu fréttir.
  • Upplýsingar um ríkisstjórnina. 
• Fótur
  • Samfélagsmiðlar.
  • Upplýsingar um hvernig er hægt að hafa samband.
  • Staðsetningar.
  • Grunnupplýsingar um vef og Stjórnarráðið. 

4. Er augljóst hvar megi smella?

Já. Allar fyrirsagnir eru smellanlegar. Músarbendill breytist þegar farið er yfir tengil og texti breytist yfirleitt þegar notandi fer með mús yfir hann. Textinn verður undirstrikaður. 

Texti breytist þó ekki þegar músabendill fer yfir helstu tilkynningar efst í meginmáli. Það mætti bæta úr því til að hafa það enn skýrara að hægt sé að smella til að lesa meira. Mér finnst það persónulega augljóst að um tengla sé að ræða en ég myndi mæla með svipaðri útfærslu og er að finna á t.d. ruv.is.

Á ruv.is hverfur fyrirsögn þegar músin fer yfir og í staðinn kemur útdráttur úr færslunni og fyrir neðan texti sem á stendur „Lesa meira“. 

5. Er lítið af truflunum?

Það eru engar truflanir á vef Stjórnarráðsins. Engar auglýsingar (eðlilega þar sem um opinberan vef er að ræða) eða óþarfa efni eins og pop-up gluggar. 

6. Er efnið skannanlegt?

Það tekur stuttan tíma að skanna forsíðuna enda er hún með skýra uppsetningu og ekki löng. Það er stutt að skruna niður alla síðuna. Skýrt efnisyfirlit, aðalatriði efst á síðunni, síðan fréttir og að lokum almennar upplýsingar um Stjórnarráðið. 

Stjórnarráðið er gríðarlega viðamikil stofnun og vefurinn er fyrir öll ráðuneyti ríkisstjórnarinnar. Það hefur því líklega verið freistandi að hafa miklu meira efni á forsíðunni. Sem betur fer virðist hafa verið tekin sú ákvörðun að hafa þar bara aðalatriði en skýrar leiðir í efnisyfirliti og með leitarvél til að finna það efni sem notandi er að leita eftir. 

D) Samanburðargreining á FORSÍÐU annars vefs

Til samanburðar skoðaði ég breska stjórnarráðsvefinn https://www.gov.uk/. 

Eftir að hafa skoðað forsíðuna í nokkurn tíma fannst mér hún ágætlega aðgengileg. Ég veit til þess að hún vann til verðlauna en samt fannst mér hún ekki eins góð og forsíða Stjórnarráðs Íslands. 

Stutt lýsing á forsíðu gov.uk

• Á forsíðunn er ekkert leiðarkerfi efst í haus eins og venja er. Þar er aðeins að finna lógó. Það truflaði mig svolítið. Sömuleiðis er ekkert leiðarkerfi að finna þegar vefurinn er skoðaður í snjalltækjum.  
• Fyrir neðan hausinn á síðunni er borði með tveim tenglum um mál málana í Bretlandi. Covid-19 og Brexit. 
• Þar fyrir neðan er svo ágæt leitarvél og niðurstöður úr leit er hægt að flokka niður eftir tegund færslu og dagsetningu. 
• Við hlið leitarvélar er kassi með vinsælustu hlekkjum á gov.uk. Þetta þykir mér svolítið sniðugt þar sem margir eru eflaust að leita að því sama. Ókosturinn er sá að tenglarnir í þessum kassa hljóta að taka breytingum reglulega og því hugsanlega erfitt að finna aftur hlekk á forsíðu sem notandi hafði áður fundið þar. 
• Svo birtist loksins nokkurs konar leiðarkerfi um helstu upplýsingar sem almennt er hægt að finna á vefnum. Ég get ekki gert upp við mig hvort þessi uppsetning sé kostur eða ókostur.
• Það er svolítið truflandi að hafa ekki leiðarkerfi efst á síðunni. Á móti kemur að með því að hafa alla helstu tengla á síðunni í meiginmáli með stuttum skýringartexta við hvern tengil er nokkuð auðvelt að sjá fljótt nákvæmlega hvert maður á að smella til að finna það sem maður leitar að. Þessi uppsetning samræmist semsagt ekki ströngustu hefðum en er líklega nokkuð gagnleg. Hefðir eru ekki allt. 
• Næst á forsíðunni eru tölulegar upplýsingar um stjórnkerfið.
• Þar á eftir tilkynningar eða fréttir.
• Neðst fyrir ofan fót síðunar eru svo enn aðrir „vinsælir tenglar“ (most active). 
• Í fót (footer) síðunar eru svo enn og aftur tengarl um Covid-19 og Brexit aftur tenglar á helstu síður.
• Að lokum neðst í fót eru að finna upplýsingar um vefsíðuna sjálfa. 

Samantekt og samanburður

• Virðingaröðin er ágæt. Mikilvægasta og vinsælasta efnið er efst á síðunni í meginmáli. 
• Gov.uk brýtur hefðir þegar kemur að efnisyfirliti og það truflaði mig. 
• Það er augljóst hvar megi smella enda allir tenglar undirstrikaðir og í öðrum lit sem breytist þegar músin fer yfir. 
• Mér fannst efni síðurnar ekki nógu skýrt afmarkað. Sömu eða svipaðar upplýsingar eru birtar tvisvar eða jafnvel þrisvar og erfitt að átti sig á hvað væru tilkynningar, hvað væru fréttir o.s.frv. 
• Það eru engar auglýsingar á síðunni, enda opinber síða, en mér fannst truflandi hversu kaótískt efnið var uppsett. 
• Uppsetning síðunar veldur því að það tekur meiri tíma að skanna yfir hana og átta sig á því hvert maður á að fara næst til að leita sér að upplýsingum. 

Gov.uk er alls ekki slæm síða en vegna ofangreindra atriða tel ég að það krefjist meiri vinnu af notendum að átta sig á henni en á vef Stjórnarráðs Íslands. 

E) Framsetning á efni á vef Stjórnarráðs Íslands

Eftir að hafa lesið fjölmargar fréttir og tilkynningar komst ég að þeirri niðurstöðu að framsetning á efni á vef Stjórnarráðsins væri almennt mjög góð.

Færslur eru yfirleittt stuttar og hnitmiðaðar. Lítið er um langar setningar eða efnisgreinar. Fyrirsagnir skýrar, millifyrirsagnir eru notaðar þar sem það á við og myndrænt efni yfirleitt til fyrirmyndar. 

Nokkur dæmi um góða uppsetningu texta og myndræns efnis:

• Fjárlög fyrir árið 2021
• Verðlaunahafar Íslensku menntaverðlaunanna 2020
• Tilslakanir á sóttvarnaráðstöfunum í framhaldsskólum: Hámarksfjöldi verður 25

Í nýlegum fréttum og tilkynningum á vef Stjórnarráðsins er uppsetning texta og mynda til fyrirmyndar. Textaskrif eru þó alltaf háð smekksatriðum. Ég er sjálfur hrifinn af því að nota mikið af millifyrirsögnum. Ef ég mætti einhverju breyta væri það að bæta fleiri slíkum. 

Svo verður að hafa í huga að vefur Stjórnarráðsins er gríðarlega efnismikill og líklega má finna efni sem er illa skrifað eða mætti bæta. Þrátt fyrir töluverða leit fann ég þó ekkert efni sem þarfnaðist augljósra lagfæringa. Þetta bendir til þess að verklagsreglur um skrif séu góðar og að vefnum sé ritstýrt.

F) Notendaprófun

Fjórir einstaklingar voru fengir til að gera notendaprófun á vef Stjórnarráðsins. Tvær konur og tveir karlar á aldrinum 33 til 54 ára. Allir með háskólamenntun. Í hópnum var félagsráðgjafi, kennari, uppeldis- og menntunarfræðingur og næringafræðingur.

Allir fengu sama verkefni í tölvupósti:

Getur þú vinsamlegast aðstoðað mig við að klára verkefni í Vefmiðlun við Háskóla Íslands með því að svara 4 spurningum með því að leita að svörum á vef Stjórnarráðsins og taka tímann hversu lengi þú ert að finna svörin? 

Spurningarnar fjórar eru eftirfarandi:

1. Hvernig finnst þér að skoða forsíðu vefs Stjórnarráðsins í tölvu annars vegar og í síma hins vegar? Eitthvað sem mætti bæta?
2. Hvað er símanúmer og netfang dómsmálaráðuneytisins?
3. Getur þú fundið ræður og greinar eftir félagsmálaráðherra?
4. Hvar er utanríkisráðuneytið til húsa?

Niðurstöður notendaprófunar:

Allir þátttakendur voru ánægðir með viðmót vefsins og fannst auðvelt að leta svara við spurningunum.

Dæmi um svör um viðmótið:

“Mér fannst vefurinn fínn og þægilegur. Ekkert í fljótu bragði sem ég myndi breyta.”

“Snyrtilegur, aðgengilegur og þægilegt viðmót.”

“Fínn vefur. Tók mig samt smá tíma að átta mig á því hvar ég ætti að byrja að leita. Samt bara smá stund.”

Allir kláruðu verkefnin fljótt

Þátttakendur gátu allir fundið svör við spurningunum á innan við 2 mínútum. Þátttakendur voru frá 93 til 118 sekúndum að svara öllum spurningum.

Allir notuðu leiðarkerfið til að finna svörin. Enginn notaði leitarvél.

G) Aðgengisprófun

Forsíða Stjórnarráðsvefsins var greind með WAVE (Web Accessibility Evaluation Tool). 

Niðurstaða WAVE greiningar:

11 Errors

3 x Missing alternative text

Hvað er „Missing alternative text“?
Alternative texti (Alt text) er nauðsynlegur fyrir blinda og sjónskerta þar sem aðgengisforrit lesa Alt text til að gefa sjónskertum notanda upplýsingar um myndefnið. Ef myndin er af manni að bíða eftir strætó væri gott að skrifa „Maður bíður eftir strætó“ undir alt text í HTML eða í vefumsjónarkerfinu. Góður Alt text getur einnig bætt leitarniðurstöður í Google.

Niðurstöður og mögulegar lagfæringar
Í þessum tilfellum vantar ekki texta við raunverulegar myndir heldur aðeins við þrjú tákn (sem tæknilega séð eru myndir). Annars vegar við örvatáknin < og > sem notuð eru til að flett myndum af ráðherrum neðarlega á forsíðu. Hins vegar vantar texta við „Falið email input“ sem sést reyndar ekki á síðunni nema maður fari í debug mode og taki CSSið úr sambandi. 

Hugsanlega mætti laga textan við örvatáknin en óvíst er hvort sjóndaprir skoði yfirleitt þá útgáfu þar táknin koma fyrir. Hægt er að velja ham fyrir sjóndapra efst á forsíðu og þá kemur fram texti í stað mynda yfir alla ráðherra og ekki hægt að fletta neinum myndum. 

1 x Empty link

Empty link er þegar enginn texti er á bak við tengil. Í þessu tilfelli er verið að vísa í efstu tilkynningu á forsíðu um „Aðgerðir til að mæta efnahagslegum áhrifum COVID-19“. Mér sýnist á öllu að tengillinn á þá færslu sé tengdur við myndina sem fylgir tilkynningunni en ekki textanum. Hvorki fyrirsögn né tengill á þessa tilkynningu sést því í aðgengisham fyrir sjóndapra og því mikilvægt að laga.

7 x Broken ARIA menu 

Hér er gerð athugasemd við yfirflokkar í tenglasafni undir „Verkefni“ í efnisyfirliti séu ekki rétt skilgreindir. Yfirflokkarnir sjö eru ekki tenglar en fyrir neðan þá er listi yfir tengla á fjölda verkefna. Ég átta mig ekki á því hvort og þá hvernig þyrfti að laga þetta en legg til að þessar villur séu sendar á forritara sem sjá um vefinn. 

6  x Very low contrast 

Gerð er athugasemd við að hvítur texti sé ofan á bláum bakgrunni á nokkrum stöðum á síðunni. Sjálfur átti ég auðvelt með að lesa textann en líklega erfitt fyrir sjóndapra. Mætti skoða en þar sem vefurinn býður upp á sérstakan ham fyrir sjóndapra er það hugsanlega ekki eins mikilvægt. 

Dæmi um low contrast hvítan texta á ljósbláum bakgrunni samkvæmt WAVE:

Annað virðist í lagi og Headings töggin eru notuð rétt á forsíðunni. 

H) Hraði vefsins

Hraði vefsins var mældur annars vegar með Google PageSpeed Insights og hins vegar með GTmetrix. Þó mælt hafi verið sérstaklega með Google PageSpeed Insights þá hef ég persónulega betri reynslu af GTmetrix.

Síðarnefnda tólið gefur meiri innsýn inn í hvað hægt er að laga og gefur betri mynd af stöðunni þar sem hægt er að velja server sem er tiltölulega nálægt notendum síðunnar. Ég valdi að nota GTmetrix vefþjón í London. 

Niðurstöður

Google PageSpeed Insights

Vefur Stjórnarráðsins fær 69 stig af 100 í tölvu (Desktop) mælingum en 48 af 100 þegar hraðinn er skoðaður í gegnum snjalltæki (mobile) eins og síma. 

Þetta eru ekki sérlega góðar tölur þar sem mælt er með að vefsíður séu með einkunn á bilinu 90 til 100. Það sem skiptir líklegast mestu máli er mæling sem er kölluð Largest Contentful Paint (LCP). Sú mæling táknar nokkurn veginn tímann sem notandinn upplifir að það taki síðuna að hlaðast að fullu. Samkvæmt web.dev er mælt með að LCP taki minna en 2,5 sekúndur. 

LCP hjá vef Stjórnarráðsins er 2,9 sekúndur í tölvu en 4 sekúndur í snjalltæki samkvæmt Google PageSpeed Insights. 

GTmetrix

Á vefnum GTmetrix er einnig hægt að gera tímamælingu á því hversu lengi það tekur vef að hlaðast að fullu í gegnum tölvu. Að auki eru gerðar tvær ólíkar mælingar: Pagespeed og YSlow. Hæsta mögulega einkunn er A (100%) í báðum tilfellum. 

Vefur Stjórnarráðsins fær eftirfarandi niðurstöðu hjá GTmetrix: 

• 3,5 sekúndur að hlaðast að fullu – Meðaltal 8,1
• Pagespeed E (54%) – Meðatal 74%
• YSlow C (75%) – Meðaltal 77%

Þó GTmetrix bjóði ekki upp á mælingar i gegnum snjalltæki er GTmetrix að mörgu leyti gagnlegri leið til að mæla hraða. 

• Í fyrsta lagi vegna þess að hægt er að velja vefþjón sem er tiltölulega nálægt hinum almenna notenda (London í þessu tilfelli). 
• Í öðru lagi gefur GTmetrix upp hvert meðalskorið er og því hægt að bera síðuna sem mæld er við aðra vefi. 
  • Að meðaltali eru síður mældar með GTmetrix 8,1 sekúndu að hlaðast að fullu (Fully Loaded Time)
  • Að meðaltali eru þeir vefir sem mældir eru með GTmetrix með Pagespeed 74% og YSlow 77%. 
• Í þriðja lagi gefa niðurstöður GTmetrix góðar vísbendingar um hvað veldur því að síðan er hæg og auðveldar þannig forriturum og vefstjórum vinnuna við að bæta hraðann. 

Tækifæri til að gera vefinn hraðvirkari

Ef marka má niðurstöður hjá Google PageSpeed Insights og GTmetrix væri hægt að gera vefinn hraðvirkari með því að huga að caching, laga hvernig javascript keyrir á síðunni og með því að minnka stærð mynda svo nokkur dæmi séu tekin.

• Ekki verður farið mikið nánar í tæknilegar niðurstöður hér þar sem þær eru líklegast of flóknar miðað við markmið námskeiðisins. Tekið skal fram að undirritaður hefur nýtt GTmetrix til að að laga hraða á fjölda vefsíðna þannig að þær eru allar með A í einkunn og hlaðast allar á undir 1,8 sekúndum. 

Hraðamælingar eru gagnlegar en oft villandi

Það er gagnlegt að gera hraðamælingar og fá vísbendingar um hvernig hægt er að bæta hraða vefsins. Að því sögðu verður að segjast að hraðamælingar eru oft villandi. Þó niðurstöður úr hraðamælingum séu ekki góðar getur vefurinn virkað afar hraðvirkur í raun.

Það er að segja: Hraðamæling er eitt en upplifun notenda kann að vera önnur.  

Vondar niðurstöður úr hraðamælingum gefa vissulega tilefni til úrbóta en vel getur verið að raunvirknin sé þannig að notandinn upplifir að að vefurinn sé hraður. Því þarf að vega og meta í hverju tilfelli hversu miklum tíma og vinnu eigi að verja í að fá góðar hraðamælingar. 

Vefur Stjórnarráðsins fær ekki mjög góða einkunn í hraðaprófum. Sérstaklega þegar kemur að snjalltækjum. Við almenna notkun finnst mér samt vefurinn frekar hraðvirkur. Líka í snjalltækjum. 

I) Örkynning á niðurstöðum – kynning í tíma eða myndband

Myndband af kynningu:

Glærur: Stjórnarráð Íslands – Vefgreining – Powerpoint

Sigurður Hólm Gunnarsson